شکستن قولنج گردن برای بسیاری از افراد به یک عادت روزانه تبدیل شده است. بعضی ها بعد از ساعت ها کار با رایانه یا تلفن همراه، با چرخاندن گردن و شنیدن صدای “تق” احساس می کنند فشار و گرفتگی عضلات از بین رفته است. اما آیا این حرکت همیشه بی خطر است؟ متخصصان مغز و اعصاب معتقدند اگر این کار به صورت شدید، ناگهانی یا مکرر انجام شود، در موارد نادر می تواند به آسیب عروق گردن و حتی سکته مغزی منجر شود. آگاهی از علت این موضوع و شناخت علائم هشدار دهنده می تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
آیا شکستن قولنج گردن واقعا خطرناک است؟
شکستن گردن به خودی خود در بیشتر افراد باعث سکته مغزی نمی شود، اما زمانی که این حرکت با فشار زیاد یا چرخش غیر طبیعی همراه باشد، احتمال آسیب به برخی از رگ های حیاتی گردن افزایش پیدا می کند. به همین دلیل پزشکان توصیه می کنند از انجام عمدی و مکرر این حرکت خودداری شود.
در داخل گردن دو شریان مهم وجود دارد که وظیفه رساندن خون به بخش هایی از مغز را بر عهده دارند. این رگ ها هنگام حرکات شدید یا ناگهانی ممکن است تحت کشش یا فشار قرار بگیرند. اگر دیواره داخلی این شریان ها دچار آسیب شود، احتمال تشکیل لخته خون وجود دارد و در برخی شرایط این لخته می تواند مسیر خون رسانی به مغز را مسدود کرده و سکته مغزی ایسکمیک ایجاد کند.
پارگی عروق گردنی چگونه رخ می دهد؟
یکی از مهم ترین دلایل ارتباط میان حرکات شدید گردن و سکته مغزی، عارضه ای به نام دایسکشن عروق گردنی است. این مشکل زمانی ایجاد می شود که لایه داخلی یکی از شریان های گردن دچار پارگی بسیار کوچکی شود و خون در بین لایه های دیواره رگ نفوذ کند.
در نتیجه این آسیب، ممکن است جریان طبیعی خون مختل شود یا لخته ای در محل پارگی تشکیل شود. اگر این لخته وارد رگ های مغزی شود، احتمال بروز سکته مغزی وجود دارد. البته این اتفاق بسیار نادر است و معمولا تنها در شرایط خاص یا در افرادی که عوامل مستعد کننده دارند رخ می دهد.
چه عواملی خطر آسیب به عروق گردن را افزایش می دهند؟
اگرچه شکستن قولنج گردن یکی از عواملی است که می تواند خطر آسیب را افزایش دهد، اما تنها علت نیست. در بسیاری از موارد، ضربه مستقیم یا حرکات شدید گردن نقش مهم تری در ایجاد این مشکل دارند.
برخی از مهم ترین عوامل خطر عبارت اند از:
- ضربه شدید به گردن در تصادفات رانندگی
- چرخاندن ناگهانی و شدید گردن
- شکستن مکرر قولنج گردن با فشار زیاد
- نگه داشتن طولانی مدت گردن در وضعیت نامناسب
- برخی ورزش های پرفشار یا برخوردی
- اختلالات مادرزادی یا بیماری های زمینه ای عروق
کارشناسان تاکید می کنند که بیشتر موارد دایسکشن عروق گردنی پس از ضربه های شدید مانند تصادفات مشاهده می شود و شکستن گردن تنها در موارد محدودی می تواند زمینه ساز این آسیب باشد.
چرا ورزشکاران نیز در معرض این خطر قرار دارند؟
ورزش منظم برای سلامت بدن ضروری است، اما بعضی از رشته های ورزشی به دلیل وارد شدن فشار یا ضربه به گردن، احتمال آسیب به عروق را افزایش می دهند. البته این موضوع به معنای خطرناک بودن ورزش نیست، بلکه رعایت اصول ایمنی اهمیت زیادی دارد.
در رشته هایی مانند کشتی، جودو، ژیمناستیک، شیرجه، فوتبال، وزنه برداری و برخی تمرین های بدنسازی، احتمال وارد شدن فشار ناگهانی به گردن بیشتر است. همچنین گزارش هایی از بروز دایسکشن عروق پس از عطسه شدید، سرفه های مداوم یا حتی حرکات ناگهانی هنگام تمرین منتشر شده است، هرچند این موارد بسیار نادر هستند.
علائم هشدار دهنده را نادیده نگیرید
یکی از مهم ترین نکات درباره آسیب عروق گردن این است که علائم همیشه بلافاصله ظاهر نمی شوند. گاهی ممکن است چند ساعت یا حتی چند روز بین آسیب اولیه و بروز سکته مغزی فاصله وجود داشته باشد. به همین دلیل شناخت نشانه های هشدار دهنده اهمیت زیادی دارد.
در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر پس از ضربه یا چرخش شدید گردن، باید هرچه سریع تر به اورژانس مراجعه کنید:
- درد شدید و ناگهانی گردن
- سردرد غیر معمول و شدید
- سرگیجه یا از دست دادن تعادل
- دوبینی یا تاری دید
- اختلال در صحبت کردن
- بی حسی یا ضعف یک سمت بدن
- افتادگی یک سمت صورت
رسیدگی سریع به این علائم می تواند احتمال آسیب دائمی مغز را تا حد زیادی کاهش دهد.
برای رفع گرفتگی گردن چه کار کنیم؟
احساس خشکی یا گرفتگی گردن در زندگی امروزی بسیار رایج است و معمولا به دلیل نشستن طولانی، استفاده زیاد از تلفن همراه یا وضعیت نامناسب بدن ایجاد می شود. خوشبختانه راهکارهای ایمن و موثری برای کاهش این مشکل وجود دارد که خطر آسیب به عروق گردن را نیز به همراه ندارند.
برای کاهش گرفتگی گردن می توانید این اقدامات را انجام دهید:
- وضعیت صحیح نشستن و ایستادن را رعایت کنید.
- هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه از پشت میز بلند شوید و کمی حرکت کنید.
- تمرین های کششی استاندارد گردن و شانه را انجام دهید.
- عضلات گردن و شانه را با ورزش تقویت کنید.
- مدت زمان استفاده از تلفن همراه و تبلت را کاهش دهید.
- در صورت تداوم درد یا گرفتگی، به پزشک یا فیزیوتراپیست مراجعه کنید.
نتیجه گیری
شکستن قولنج گردن در بیشتر افراد بدون عارضه جدی انجام می شود، اما انجام مکرر، شدید و غیر اصولی این حرکت می تواند در موارد نادر باعث آسیب به شریان های گردن و افزایش خطر سکته مغزی شود. اگرچه احتمال وقوع این اتفاق پایین است، اما پیامدهای آن می تواند بسیار جدی باشد. بهترین راه برای حفظ سلامت گردن، اصلاح سبک زندگی، رعایت وضعیت صحیح بدن، انجام تمرین های کششی اصولی و مراجعه به پزشک در صورت وجود درد یا گرفتگی مداوم است. توجه به علائم هشدار دهنده نیز می تواند نقش مهمی در پیشگیری از عوارض خطرناک داشته باشد.
نظرات کاربران