ارتباط میان مصرف الکل و ابتلا به سرطان موضوع جدیدی در پزشکی نیست، اما پژوهش های تازه نشان می دهند که نحوه اطلاع رسانی درباره این خطر می تواند اهمیت زیادی داشته باشد. بسیاری از افرادی که الکل مصرف می کنند، ممکن است بدانند که مصرف زیاد آن برای کبد مضر است، اما از ارتباط آن با چندین نوع سرطان آگاهی کافی نداشته باشند.
یک مطالعه جدید به سرپرستی پژوهشگران دانشگاه میامی بررسی کرده است که چه نوع پیام هایی درباره خطر سرطان ناشی از مصرف الکل می توانند توجه بیشتری جلب کنند و افراد را بیشتر به کاهش یا ترک مصرف الکل ترغیب کنند. نتایج نشان دادند پیام هایی که به طور مشخص نام سرطان های مرتبط با الکل را بیان می کنند و با تصاویر مرتبط با پیامدهای سلامتی همراه هستند، واکنش قوی تری ایجاد می کنند.
مصرف الکل با کدام سرطان ها ارتباط دارد؟
الکل فقط یک عامل خطر برای بیماری های کبدی نیست. شواهد علمی و ارزیابی های سازمان جهانی بهداشت و آژانس بین المللی تحقیقات سرطان نشان می دهند که مصرف نوشیدنی های الکلی با دست کم هفت نوع سرطان ارتباط علّی دارد.
این ارتباط به نوع نوشیدنی محدود نمی شود و آبجو، شراب و نوشیدنی های الکلی تقطیری همگی می توانند در افزایش خطر نقش داشته باشند. مهم ترین سرطان های مرتبط با مصرف الکل عبارتند از:
- سرطان حفره دهان
- سرطان حلق
- سرطان حنجره
- سرطان مری
- سرطان کبد
- سرطان روده بزرگ و راست روده
- سرطان پستان در زنان
نکته مهم این است که خطر ابتلا به سرطان معمولا با افزایش میزان مصرف الکل بیشتر می شود، اما برای سرطان نمی توان یک مقدار کاملا بی خطر از مصرف الکل تعیین کرد. سازمان جهانی بهداشت نیز تاکید کرده است که حتی مصرف مقادیر کم الکل می تواند خطر برخی سرطان ها، از جمله سرطان پستان، را افزایش دهد.
چرا الکل می تواند خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهد؟
اثر الکل بر بدن فقط به آسیب مستقیم به کبد محدود نمی شود. زمانی که اتانول وارد بدن می شود، در فرایند تجزیه به ماده ای به نام استالدهید تبدیل می شود. استالدهید می تواند به DNA آسیب برساند و در ایجاد تغییرات سلولی مرتبط با سرطان نقش داشته باشد.
علاوه بر این، مصرف الکل می تواند از مسیرهای دیگری نیز بر فرایند سرطان زایی اثر بگذارد. برخی از مهم ترین سازوکارهای مطرح شده در منابع علمی شامل موارد زیر هستند:
- ایجاد آسیب ژنتیکی به وسیله استالدهید
- افزایش استرس اکسیداتیو و آسیب سلولی
- ایجاد تغییرات هورمونی، به ویژه افزایش سطح استروژن که با خطر سرطان پستان ارتباط دارد
- اختلال در متابولیسم فولات
- تغییر در عملکرد و ترکیب میکروبیوم روده
- افزایش نفوذپذیری بافت ها و تسهیل اثر برخی مواد سرطان زا
به همین دلیل، عبارت «فقط نوشیدنی های خیلی قوی خطرناک هستند» از نظر علمی درست نیست. عامل اصلی، اتانول موجود در نوشیدنی الکلی و محصولات حاصل از متابولیسم آن است.
مطالعه جدید درباره هشدارهای مربوط به الکل چه چیزی نشان داد؟
پژوهشگران دانشگاه میامی در مطالعه ای آزمایشی بررسی کردند که افراد مصرف کننده الکل چگونه به پیام های مختلف درباره خطر سرطان واکنش نشان می دهند. در این مطالعه، پیام ها از نظر میزان اختصاصی بودن و شدت تصویری با یکدیگر تفاوت داشتند.
برخی پیام ها تنها درباره خطرات عمومی الکل صحبت می کردند، در حالی که در پیام های دیگر، سرطان های مشخص مرتبط با مصرف الکل نام برده شده بود. پژوهشگران همچنین از تصاویر تولید شده با هوش مصنوعی در شدت های مختلف استفاده کردند.
نتایج نشان داد:
- پیام های مشخص درباره سرطان نسبت به پیام های عمومی واکنش بیشتری ایجاد کردند.
- تصاویر گرافیکی مرتبط با پیامدهای سلامتی توجه بیشتری جلب کردند.
- پیام های سرطان محور با افزایش درک خطر همراه بودند.
- در برخی شرکت کنندگان، به ویژه مصرف کنندگان با الگوی مصرف متوسط، این پیام ها با افزایش تمایل به کاهش یا توقف مصرف الکل همراه شدند.
البته باید توجه داشت که این مطالعه میزان واقعی ابتلا به سرطان یا ترک قطعی الکل را اندازه گیری نکرده است؛ بلکه بیشتر واکنش افراد به پیام های هشداردهنده و قصد آنها برای تغییر رفتار را بررسی کرده است. بنابراین نمی توان از نتایج آن نتیجه گرفت که صرفا نمایش یک تصویر باعث ترک الکل می شود.
چرا بیان نام سرطان ها می تواند مهم باشد؟
وقتی گفته می شود «الکل برای سلامتی مضر است»، این پیام بسیار کلی است و ممکن است برای بسیاری از افراد معنای مشخصی نداشته باشد. افراد معمولا با عبارت هایی مانند آسیب به کبد یا افزایش فشار خون آشناتر هستند و ممکن است خطر سرطان را کمتر جدی بگیرند.
اما زمانی که پیام به صورت مشخص می گوید مصرف الکل با سرطان هایی مانند سرطان پستان، کبد، مری و روده بزرگ ارتباط دارد، خطر برای مخاطب ملموس تر می شود. پژوهش جدید دانشگاه میامی نیز نشان داد که همین اختصاصی بودن پیام می تواند توجه و واکنش افراد را افزایش دهد.
این موضوع برای سیاست های سلامت عمومی نیز اهمیت دارد، زیرا سازمان جهانی بهداشت و IARC سال هاست بر ضرورت اطلاع رسانی شفاف درباره ارتباط الکل و سرطان تاکید می کنند.
آیا مقدار کمی الکل هم می تواند خطر سرطان را افزایش دهد؟
یکی از نکات مهم در بحث الکل و سرطان این است که نمی توان یک آستانه مشخص را به عنوان «مقدار کاملا بی خطر» معرفی کرد. شواهد موجود نشان می دهند که خطر برخی سرطان ها حتی با مصرف پایین نیز افزایش می یابد و با افزایش میزان مصرف، خطر معمولا بیشتر می شود.
البته افزایش خطر به معنای این نیست که هر فردی که الکل مصرف می کند حتما به سرطان مبتلا خواهد شد. سرطان حاصل تعامل عوامل متعدد ژنتیکی، محیطی و رفتاری است و الکل یکی از عوامل خطر قابل پیشگیری محسوب می شود.
بر اساس گزارش IARC، کاهش مصرف یا ترک الکل می تواند خطر ابتلا به سرطان های مرتبط با الکل را کاهش دهد. به همین دلیل، از دیدگاه پیشگیری از سرطان، هرچه میزان مصرف کمتر باشد، بهتر است و نیاشامیدن الکل بهترین گزینه برای پیشگیری از سرطان های مرتبط با آن محسوب می شود.
جمع بندی
شواهد علمی نشان می دهند که ارتباط میان مصرف الکل و سرطان به خوبی تثبیت شده است و مصرف الکل با دست کم هفت نوع سرطان ارتباط علّی دارد. با وجود این، آگاهی عمومی درباره این ارتباط هنوز کامل نیست.
مطالعه جدید دانشگاه میامی نشان می دهد که پیام های مشخص درباره سرطان، به ویژه زمانی که با تصاویر مرتبط با پیامدهای سلامتی همراه شوند، می توانند توجه و درک خطر را افزایش دهند و تمایل به کاهش مصرف را بیشتر کنند. این یافته ها اهمیت اطلاع رسانی دقیق و مبتنی بر شواهد درباره الکل را برجسته می کنند.
در نهایت، پیام اصلی علم پزشکی ساده است: الکل فقط یک عامل خطر برای بیماری های کبدی نیست. هر نوع نوشیدنی الکلی می تواند با افزایش خطر برخی سرطان ها همراه باشد و کاهش مصرف یا ترک آن می تواند این خطر را کاهش دهد.
نظرات کاربران