سلامت کودک فقط به مراجعه منظم به پزشک، بررسی قد و وزن یا دریافت واکسن محدود نمی شود. بخش مهمی از سلامت جسمی و روانی کودک در همان رفتارهای ساده ای شکل می گیرد که هر روز در خانه تکرار می شوند. نوع غذایی که کودک می خورد، میزان تحرک، مدت زمان استفاده از صفحه نمایش و حتی ساعت خواب او می توانند بر رشد، وزن، تمرکز، خلق و خو و کیفیت زندگی او اثر بگذارند.
نکته مهم این است که برای ایجاد سبک زندگی سالم در کودک، همیشه به برنامه های پیچیده یا امکانات خاص نیاز نیست. بسیاری از عادت های موثر را می توان از برنامه روزمره خانواده شروع کرد و به تدریج به بخشی طبیعی از زندگی کودک تبدیل کرد.
۱. صبحانه را از برنامه غذایی کودک حذف نکنید
صبح های شلوغ، دیر بیدار شدن کودک یا کمبود وقت والدین ممکن است باعث شود صبحانه به راحتی از برنامه روزانه حذف شود. با این حال، کیفیت وعده های غذایی کودک اهمیت زیادی دارد و صبحانه می تواند فرصتی برای دریافت مواد مغذی مورد نیاز در ابتدای روز باشد.
بهتر است به جای خوراکی های بسیار شیرین و کم ارزش، گزینه هایی انتخاب شوند که ترکیبی از پروتئین، غلات و مواد غذایی مغذی داشته باشند. صبحانه نیز لازم نیست مفصل یا زمان بر باشد.
مهم تر از تنوع زیاد، ایجاد یک الگوی منظم و متناسب با نیازهای کودک است. همچنین بهتر است والدین از جایگزین کردن کیک، بیسکویت و شکلات به عنوان صبحانه روزانه خودداری کنند.
۲. میان وعده سالم را جایگزین هله هوله کنید
میان وعده می تواند به تامین انرژی کودک بین وعده های اصلی کمک کند، اما انتخاب نادرست آن ممکن است مقدار زیادی قند، نمک و کالری اضافی وارد رژیم غذایی کودک کند. چیپس، پفک، شکلات، پاستیل، بیسکویت های شیرین و نوشیدنی های شیرین نباید به گزینه ثابت هر روز تبدیل شوند.
سازمان جهانی بهداشت نیز بر کاهش مصرف قندهای آزاد و افزایش مصرف مواد غذایی مغذی و کم فرآوری شده تاکید دارد. مصرف زیاد نوشیدنی های شیرین با افزایش خطر اضافه وزن و چاقی در کودکان ارتباط دارد.
والدین نیز بهتر است هنگام خرید، مواد غذایی سالم را بیشتر در دسترس کودک قرار دهند تا انتخاب سالم برای او آسان تر شود.
۳. آب را به نوشیدنی اصلی کودک تبدیل کنید
نوشابه، آبمیوه های صنعتی و سایر نوشیدنی های شیرین می توانند مقدار قابل توجهی قند وارد رژیم غذایی کودک کنند، بدون اینکه الزاماً احساس سیری مناسبی ایجاد کنند. مصرف مکرر این نوشیدنی ها همچنین می تواند جای مواد غذایی مغذی تر را در برنامه غذایی بگیرد.
آب ساده معمولاً بهترین انتخاب برای رفع تشنگی روزانه کودک است. سازمان جهانی بهداشت نیز کاهش مصرف قندهای آزاد را برای کودکان توصیه می کند و درباره ارتباط مصرف نوشیدنی های شیرین با اضافه وزن و چاقی هشدار داده است.
برای اصلاح این عادت لازم نیست همیشه از ممنوعیت ناگهانی استفاده شود. می توان به تدریج دفعات مصرف نوشیدنی های شیرین را کاهش داد و همزمان آب را در دسترس کودک قرار داد.
۴. هر روز زمانی را به بازی و فعالیت بدنی اختصاص دهید
فعالیت بدنی کودک فقط به کلاس ورزش یا تمرین حرفه ای محدود نمی شود. بازی در پارک، دویدن، پیاده روی، دوچرخه سواری، بازی های حرکتی و حتی بخشی از فعالیت های روزمره می توانند به افزایش تحرک کودک کمک کنند.
طبق توصیه سازمان جهانی بهداشت، کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۷ سال باید به طور میانگین حداقل ۶۰ دقیقه در روز فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد داشته باشند. این فعالیت می تواند شامل بازی، ورزش، رفت و آمد فعال و فعالیت های تفریحی باشد.
برای کودکان کوچک تر، میزان فعالیت و نوع آن با سن تفاوت دارد. برای مثال، سازمان جهانی بهداشت برای کودکان ۱ تا ۴ سال، فعالیت بدنی متنوع در طول روز را توصیه می کند.
۵. موبایل و تبلت را جایگزین بازی و ارتباط خانوادگی نکنید
صفحه نمایش بخشی از زندگی امروز کودکان است، اما مشکل زمانی ایجاد می شود که موبایل، تبلت یا تلویزیون به راه حل همیشگی برای سرگرم کردن، آرام کردن یا ساکت نگه داشتن کودک تبدیل شود. استفاده طولانی از صفحه نمایش می تواند زمانی را که باید صرف خواب، بازی، فعالیت بدنی و ارتباط با خانواده شود، کاهش دهد.
برای کودکان خردسال، سازمان جهانی بهداشت بر محدود کردن زمان نشستن و صفحه نمایش و جایگزین کردن آن با بازی فعال و فعالیت های تعاملی مانند کتاب خواندن با والدین تاکید دارد.
۶. خواب کافی و منظم را جدی بگیرید
خواب فقط زمانی برای استراحت کودک نیست؛ خواب کافی با توجه، یادگیری، تنظیم هیجانات، رفتار و سلامت عمومی کودک ارتباط دارد. دیر خوابیدن و تغییر مداوم ساعت خواب می تواند باعث شود کودک صبح به سختی بیدار شود و در طول روز خسته یا کم تمرکز باشد.
میزان خواب مورد نیاز به سن کودک بستگی دارد. بر اساس توصیه آکادمی پزشکی خواب آمریکا، کودکان ۳ تا ۵ سال معمولاً به ۱۰ تا ۱۳ ساعت، کودکان ۶ تا ۱۲ سال به ۹ تا ۱۲ ساعت و نوجوانان ۱۳ تا ۱۸ سال به ۸ تا ۱۰ ساعت خواب در شبانه روز نیاز دارند.
۷. والدین باید الگوی سبک زندگی سالم باشند
کودک بسیاری از عادت های خود را از محیط اطراف و رفتار والدین یاد می گیرد. اگر والدین در خانه مرتب نوشیدنی شیرین مصرف کنند، بیشتر وقت خود را با موبایل بگذرانند یا فعالیت بدنی کمی داشته باشند، توصیه کردن به کودک برای داشتن سبک زندگی سالم چندان اثرگذار نخواهد بود.
سلامت کودک در واقع تا حد زیادی از فضای خانه شروع می شود. خانواده ای که وعده های غذایی منظم دارد، برای فعالیت بدنی وقت می گذارد و زمان استفاده از صفحه نمایش را مدیریت می کند، محیط مناسب تری برای شکل گیری عادت های سالم ایجاد می کند.
جمع بندی
قرار نیست برای سالم نگه داشتن کودک، زندگی خانواده به یک برنامه سخت و پیچیده تبدیل شود. اصلاح چند عادت ساده می تواند نقطه شروع مناسبی باشد: صبحانه مناسب، میان وعده سالم، مصرف بیشتر آب، فعالیت بدنی روزانه، مدیریت زمان صفحه نمایش، خواب کافی و الگوبرداری از رفتار سالم والدین.
مهم ترین نکته این است که این رفتارها به صورت مداوم تکرار شوند. سلامت کودک نتیجه یک روز سالم یا یک وعده غذایی ایده آل نیست، بلکه حاصل مجموعه ای از انتخاب های کوچک و تکرارشونده در طول زمان است. خانواده ای که این عادت ها را از زندگی روزمره خود شروع می کند، در واقع به کودک کمک می کند سبک زندگی سالم را نه فقط به عنوان یک توصیه، بلکه به عنوان بخشی طبیعی از زندگی یاد بگیرد.
نظرات کاربران