سرطان یکی از بیماری هایی است که احتمال ابتلا به آن معمولا با افزایش سن بیشتر می شود. با این حال، یافته های یک بررسی بین المللی نشان می دهد که در سال های اخیر، نرخ ابتلا به برخی انواع سرطان در بزرگسالان زیر ۵۰ سال در چند کشور افزایش یافته است. این روند، توجه پژوهشگران را به تغییر الگوهای ابتلا به سرطان و نقش عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی جلب کرده است.
بررسی صندوق جهانی پژوهش سرطان (WCRF) با استفاده از داده های ثبت سرطان در انگلستان، آمریکا و هلند، افزایش معنادار چند نوع سرطان را در جمعیت جوان تر نشان می دهد. این یافته ها به معنای افزایش یکسان همه سرطان ها یا خطر قریب الوقوع ابتلای تمام جوانان نیست، اما اهمیت پیشگیری، شناخت علائم و ادامه تحقیقات علمی را برجسته می کند.
پژوهش جدید درباره افزایش سرطان در افراد زیر ۵۰ سال چه می گوید؟
پژوهشگران برای بررسی تغییرات ابتلا به سرطان، اطلاعات ثبت شده در فاصله سال های ۲۰۰۰ یا ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۳ را تحلیل کردند. هدف این بررسی، شناسایی سرطان هایی بود که تعداد موارد جدید یا نرخ بروز آن ها در بزرگسالان جوان تغییر کرده است. نتایج نشان داد که روند افزایشی در هر سه کشور مشاهده می شود، اما نوع سرطان ها و میزان تغییرات در آن ها یکسان نیست.
بر اساس گزارش WCRF، افزایش معنادار ابتلا به سرطان های زیر در افراد زیر ۵۰ سال شناسایی شد:
- انگلستان: سرطان پستان، روده بزرگ و راست روده، کلیه، کبد، لوزالمعده، پروستات و رحم.
- آمریکا: سرطان پستان، روده بزرگ و راست روده، کلیه، لوزالمعده و رحم.
- هلند: سرطان دهانه رحم، روده بزرگ و راست روده، کلیه و کبد.
این داده ها نشان می دهند که افزایش ابتلا به سرطان در سنین پایین، محدود به یک اندام یا یک کشور نیست. با این حال، نتایج این بررسی به تنهایی علت افزایش سرطان ها را مشخص نمی کند و نمی توان آن را بدون بررسی های بیشتر به تمام کشورهای جهان تعمیم داد.
کدام سرطان ها در جوانان افزایش بیشتری داشته اند؟
میزان افزایش ابتلا به سرطان در سنین زیر ۵۰ سال، بسته به نوع بیماری و کشور متفاوت است. بعضی سرطان ها در این گروه سنی همچنان نادر هستند، اما تغییرات قابل توجه در نرخ بروز آن ها باعث شده است که پژوهشگران روندشان را با دقت بیشتری بررسی کنند.
1. افزایش سرطان پروستات در مردان جوان
سرطان پروستات معمولا در سنین بالاتر شایع تر است، اما داده های انگلستان نشان می دهند که نرخ بروز این بیماری در مردان زیر ۵۰ سال افزایش یافته است. بر اساس آمار گزارش شده، این نرخ از حدود یک مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۰۱ به ۳.۶ مورد در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
با وجود این افزایش، سرطان پروستات در مردان جوان همچنان نسبتا نادر است. بنابراین، افزایش چند برابری نرخ ابتلا لزوما به معنای بالا بودن احتمال ابتلای هر فرد جوان نیست و باید تعداد واقعی موارد را نیز در نظر گرفت.
2. افزایش سرطان روده در افراد زیر ۵۰ سال
سرطان روده بزرگ و راست روده یکی از مهم ترین موارد مورد توجه پژوهشگران است، زیرا افزایش ابتلا به آن در چند کشور مشاهده شده است. داده های انگلستان نشان می دهند که نرخ بروز این سرطان در افراد زیر ۵۰ سال از حدود ۳.۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۰۱ به حدود ۸.۳ مورد در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
تغییر عادت های غذایی، چاقی، کم تحرکی و عوامل زیستی از جمله موضوعاتی هستند که در تحقیقات مربوط به این روند بررسی می شوند. با این حال، هنوز نمی توان یک عامل مشخص را مسئول تمام افزایش مشاهده شده دانست.
3. افزایش سرطان کلیه و رحم
بررسی داده های انگلستان نشان می دهد که نرخ ابتلا به سرطان کلیه و سرطان رحم در افراد زیر ۵۰ سال بیش از دو برابر شده است. در سال ۲۰۲۳، نرخ بروز این دو سرطان به ترتیب حدود ۳ و ۳.۹ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر گزارش شد.
در آمریکا نیز افزایش قابل توجه سرطان کلیه و رحم مشاهده شده است. این شباهت میان کشورها اهمیت بررسی عوامل مشترک را بیشتر می کند، اما برای مشخص شدن سهم هر عامل به مطالعات دقیق تر نیاز است.
4. تغییرات سرطان پستان، کبد و لوزالمعده
سرطان پستان نیز در میان زنان جوان روند افزایشی داشته است. در انگلستان، نرخ بروز این سرطان از حدود ۴۲ مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر در سال ۲۰۰۱ به ۴۷.۵ مورد در سال ۲۰۲۳ رسیده است.
افزایش سرطان کبد و لوزالمعده نیز در برخی گروه های سنی و کشورهای بررسی شده گزارش شده است. تفاوت در الگوی ابتلا به این بیماری ها نشان می دهد که نمی توان برای تمام سرطان ها یک توضیح واحد ارائه کرد.
چرا ابتلا به سرطان در سنین پایین افزایش یافته است؟
یکی از پرسش های اصلی پژوهشگران این است که چه عواملی در افزایش سرطان های زودرس نقش دارند. شواهد موجود به چند عامل احتمالی اشاره می کنند، اما سهم دقیق هر عامل و ارتباط آن با هر نوع سرطان هنوز به طور کامل مشخص نشده است.
مهم ترین عوامل مورد بررسی عبارت اند از:
- چاقی و اضافه وزن: چربی اضافی بدن با افزایش خطر برخی سرطان ها، از جمله سرطان روده بزرگ، کلیه و رحم، ارتباط دارد.
- تغذیه نامناسب: مصرف زیاد گوشت های فرآوری شده و الگوی غذایی نامتعادل می تواند در افزایش خطر بعضی سرطان ها نقش داشته باشد.
- کم تحرکی: فعالیت بدنی ناکافی با افزایش خطر برخی بیماری های مزمن و تعدادی از سرطان ها ارتباط دارد.
- مصرف الکل و دخانیات: این عوامل از خطرهای شناخته شده سرطان هستند و کاهش مواجهه با آن ها اهمیت زیادی دارد.
- عوامل محیطی: آلودگی هوا و مواجهه شغلی با برخی مواد سرطان زا از عوامل شناخته شده خطر محسوب می شوند. نقش سایر مواجهه های محیطی، از جمله بعضی مواد شیمیایی، در روند افزایش سرطان های زودرس همچنان در حال بررسی است.
علاوه بر این عوامل، تفاوت های ژنتیکی، سابقه خانوادگی، عفونت های خاص و تغییرات زیستی نیز می توانند در خطر ابتلا به بعضی سرطان ها نقش داشته باشند.
آیا تشخیص بهتر، دلیل افزایش سرطان در جوانان است؟
افزایش آگاهی عمومی و بهبود روش های تشخیصی می توانند باعث شوند موارد بیشتری از سرطان شناسایی و ثبت شوند. مراجعه زودتر افراد به پزشک و دسترسی بهتر به آزمایش های تشخیصی نیز ممکن است بر آمارهای ثبت شده تاثیر بگذارد.
با این حال، به گفته کارشناسان WCRF، تشخیص بهتر به تنهایی نمی تواند تمام روند افزایشی مشاهده شده را توضیح دهد. به همین دلیل، پژوهشگران همچنان در حال بررسی تغییرات سبک زندگی، مواجهه های محیطی و عوامل زیستی هستند تا علت این روند را دقیق تر مشخص کنند.
علائم هشدار دهنده سرطان در جوانان چیست؟
سرطان در سنین پایین ممکن است با علائمی ظاهر شود که در ابتدا به بیماری های شایع تر نسبت داده می شوند. البته وجود هر یک از این علائم به تنهایی به معنای ابتلا به سرطان نیست، اما علائم مداوم، غیرمعمول یا رو به تشدید باید توسط پزشک بررسی شوند.
برخی از نشانه هایی که نیاز به توجه دارند عبارت اند از:
- تغییر مداوم در عادت های دفع یا مشاهده خون در مدفوع.
- وجود توده جدید یا تغییر غیرعادی در پستان یا سایر قسمت های بدن.
- کاهش وزن ناخواسته و بدون علت مشخص.
- درد مداوم یا علائمی که برطرف نمی شوند.
- خونریزی غیرعادی، از جمله خونریزی غیرمنتظره از دستگاه تناسلی.
- تغییرات مداوم در عملکرد بدن که با وضعیت معمول فرد تفاوت دارند.
برای بررسی این علائم نباید منتظر رسیدن به سن خاصی ماند. همچنین، انجام آزمایش های غربالگری بدون علامت باید مطابق دستورالعمل های پزشکی و شرایط فردی باشد؛ زیرا همه افراد جوان به تمام آزمایش های سرطان نیاز ندارند.
جمع بندی
افزایش نرخ ابتلا به برخی سرطان ها در افراد زیر ۵۰ سال، به ویژه سرطان روده، کلیه، رحم و پستان، به یکی از موضوعات مهم پژوهش های سلامت عمومی تبدیل شده است. داده های انگلستان، آمریکا و هلند نشان می دهند که این روند واقعی است، اما شدت آن در سرطان های مختلف تفاوت دارد و علت دقیق آن هنوز به طور کامل مشخص نشده است.
شناخت عوامل خطر، اصلاح عادت های قابل تغییر، توجه به علائم هشدار دهنده و مراجعه به پزشک در صورت بروز نشانه های غیرعادی، از مهم ترین اقدامات برای مراقبت از سلامت هستند. مهم تر از همه، افزایش آمار ابتلا نباید باعث ترس بی مورد شود؛ بلکه باید زمینه ای برای آگاهی بیشتر، پیشگیری موثرتر و ادامه تحقیقات علمی فراهم کند.
نظرات کاربران