پزشکی نیوز – جدیدترین اخبار پزشکی و سلامت
0

تاثیر کارتون های خشن بر کودکان چیست؟ عواقب تماشای محتوای خشونت آمیز در بزرگسالی

تاثیر کارتون های خشن بر کودکان چیست؟ عواقب تماشای محتوای خشونت آمیز در بزرگسالی

تماشای کارتون و برنامه های تلویزیونی یکی از بخش های رایج زندگی کودکان است؛ اما آیا تا به حال به این فکر کرده اید که دیدن صحنه های خشونت آمیز، حتی در قالب شخصیت های کارتونی و داستان های خیالی، چه تاثیری بر ذهن و رفتار کودک می گذارد؟ بسیاری از والدین تصور می کنند چون خشونت در کارتون ها واقعی نیست، نمی تواند آسیب جدی به فرزندشان وارد کند. با این حال، پژوهش های روانشناسی نشان می دهند که مواجهه مکرر با محتوای خشونت آمیز در سال های اولیه زندگی ممکن است بر شکل گیری الگوهای رفتاری، واکنش های هیجانی و روابط اجتماعی کودکان در سال های بعد تاثیر بگذارد.

نتایج یک پژوهش طولی در دانشگاه مونترال کانادا نیز نشان داده است که تماشای برنامه های تلویزیونی خشونت آمیز در دوران پیش دبستانی با افزایش برخی رفتارهای پرخاشگرانه و ضداجتماعی در دوران نوجوانی ارتباط دارد.

پژوهش دانشگاه مونترال درباره تاثیر تماشای برنامه های خشن در کودکی چه می گوید؟

پژوهشگران دانشگاه مونترال در مطالعه ای که در ژانویه ۲۰۲۵ در مجله بین المللی تحقیقات محیطی و سلامت عمومی (IJERPH) منتشر شد، ارتباط میان مواجهه با محتوای خشونت آمیز تلویزیونی در اوایل کودکی و رفتارهای ضداجتماعی در دوران نوجوانی را بررسی کردند.

در این پژوهش، اطلاعات ۱۹۴۵ کودک شامل ۹۶۳ دختر و ۹۸۲ پسر از یک مطالعه طولی رشد کودکان در استان کبک کانادا مورد بررسی قرار گرفت. والدین میزان مواجهه فرزندان خود با برنامه های تلویزیونی خشونت آمیز را در سنین ۳.۵ تا ۴.۵ سالگی گزارش کردند و رفتارهای نوجوانان در سن ۱۵ سالگی مورد ارزیابی قرار گرفت.

نتایج این تحقیق نشان داد:

  • افزایش پرخاشگری هدفمند: در پسرانی که در دوران پیش دبستانی بیشتر در معرض محتوای خشونت آمیز بودند، احتمال بروز رفتارهای پرخاشگرانه با هدف دستیابی به منفعت یا رسیدن به خواسته ها بیشتر بود.
  • افزایش پرخاشگری فیزیکی: ارتباطی میان تماشای محتوای خشن در کودکی و افزایش رفتارهایی مانند ضرب و شتم و حمله فیزیکی در نوجوانی مشاهده شد.
  • افزایش رفتارهای ضداجتماعی: مواجهه زودهنگام با خشونت تلویزیونی با افزایش برخی رفتارهای ناسازگارانه اجتماعی در پسران نوجوان ارتباط داشت.

نکته قابل توجه این بود که پژوهشگران در تحلیل های مربوط به دختران، ارتباط آماری مشابهی میان مواجهه با محتوای خشونت آمیز در پیش دبستانی و رفتارهای ضداجتماعی در ۱۵ سالگی پیدا نکردند.

البته این نتیجه به معنای مصون بودن دختران از تاثیرات روانشناختی محتوای خشن نیست. پژوهش های دیگری نیز ارتباط مواجهه زودهنگام با خشونت رسانه ای و مشکلات هیجانی، تحصیلی و اجتماعی را در هر دو جنس بررسی کرده اند.

تماشای کارتون های خشن چه تاثیری بر ذهن و رفتار کودکان دارد؟

تماشای کارتون های خشن چه تاثیری بر ذهن و رفتار کودکان دارد؟

کودکان در سال های اولیه زندگی بخش زیادی از مهارت های اجتماعی و الگوهای رفتاری خود را از طریق مشاهده و تقلید یاد می گیرند. شخصیت های کارتونی، قهرمانان فیلم ها و حتی شخصیت های منفی می توانند به الگوهایی برای یادگیری رفتار تبدیل شوند.

وقتی کودک بارها می بیند که یک شخصیت برای رسیدن به خواسته خود از کتک زدن، تهدید کردن یا تحقیر دیگران استفاده می کند، ممکن است به تدریج این رفتارها را به عنوان راه هایی قابل قبول برای حل تعارض یاد بگیرد. برخی از مهم ترین پیامدهای احتمالی مواجهه مکرر با چنین محتواهایی عبارت اند از:

  • افزایش رفتارهای پرخاشگرانه: کودک ممکن است رفتارهایی مانند هل دادن، زدن، داد زدن و تهدید کردن را از شخصیت های مورد علاقه خود تقلید کند.
  • کاهش حساسیت نسبت به خشونت: تکرار صحنه های خشونت آمیز ممکن است واکنش هیجانی کودک نسبت به درد و رنج دیگران را کاهش دهد و باعث عادی شدن رفتارهای خشن شود.
  • افزایش ترس و اضطراب: بعضی کودکان ممکن است پس از تماشای صحنه های خشن، دنیا را محیطی ناامن و تهدیدآمیز تصور کنند و بیشتر دچار ترس، نگرانی یا کابوس شوند.
  • ضعف در همدلی: مشاهده مکرر خشونتی که بدون نمایش پیامدهای آن اتفاق می افتد، ممکن است درک کودک از احساسات و رنج دیگران را تحت تاثیر قرار دهد.
  • یادگیری روش های ناسالم حل تعارض: کودک ممکن است به جای گفت وگو، مذاکره و کنترل خشم، استفاده از زور و پرخاشگری را راهی برای حل اختلافات یاد بگیرد.

البته شدت این پیامدها در همه کودکان یکسان نیست و عواملی مانند سن، شخصیت کودک، میزان تماشای محتوای خشن و واکنش والدین نیز در این زمینه نقش دارند.

چرا کودکان رفتارهای خشونت آمیز شخصیت های کارتونی را تقلید می کنند؟

یکی از توضیحات مهم روانشناختی برای این موضوع، نظریه یادگیری اجتماعی آلبرت بندورا است. بر اساس این نظریه، انسان ها بسیاری از رفتارهای خود را از طریق مشاهده رفتار دیگران و پیامدهای آن یاد می گیرند.

در دوران کودکی، توانایی تشخیص پیام های پیچیده و ارزیابی پیامدهای رفتار هنوز به طور کامل رشد نکرده است. به همین دلیل، کودک ممکن است بدون درک واقعی آسیب های ناشی از خشونت، رفتار شخصیت های محبوب خود را تقلید کند.

برای مثال، وقتی شخصیت اصلی یک کارتون با کتک زدن دیگران به هدف خود می رسد و در پایان داستان نیز تشویق می شود، کودک ممکن است این پیام را دریافت کند که پرخاشگری راه موثری برای حل مشکلات است.

در این فرایند چند سازوکار روانشناختی اهمیت دارند:

  • یادگیری مشاهده ای: کودک رفتارهای دیده شده را در ذهن خود ذخیره می کند و ممکن است در موقعیت های مشابه از آن ها استفاده کند.
  • تقلید از الگوهای محبوب: احتمال تقلید رفتارهایی که توسط شخصیت های جذاب، قدرتمند یا مورد علاقه کودک انجام می شوند، بیشتر است.
  • عادی سازی خشونت: تکرار صحنه های خشن می تواند حساسیت کودک را نسبت به این رفتارها کاهش دهد.
  • تقویت الگوهای پرخاشگرانه: وقتی شخصیت خشونت ورز به پاداش، موفقیت یا محبوبیت می رسد، کودک ممکن است رفتار او را مثبت ارزیابی کند.

چگونه والدین از تاثیرات منفی کارتون های خشن بر کودکان جلوگیری کنند؟

چگونه والدین از تاثیرات منفی کارتون های خشن بر کودکان جلوگیری کنند؟

ممنوع کردن کامل استفاده از تلویزیون و ابزارهای دیجیتال همیشه راهکار عملی و موثری نیست. مهم تر از حذف تمام رسانه ها، انتخاب آگاهانه محتوای مناسب و همراهی والدین با کودک هنگام تماشای برنامه ها است.

متخصصان سلامت کودک توصیه می کنند والدین به جای تکیه صرف بر سرگرم کننده بودن برنامه ها، به پیام های رفتاری و هیجانی آن ها نیز توجه کنند. برای کاهش احتمال تاثیرات منفی محتوای خشونت آمیز می توان اقدامات زیر را انجام داد:

  • انتخاب برنامه متناسب با سن کودک: پیش از پخش کارتون، رده بندی سنی و محتوای آن را بررسی کنید.
  • محدود کردن محتوای خشونت آمیز: برنامه هایی را انتخاب کنید که در آن ها همدلی، همکاری، دوستی و حل مسالمت آمیز اختلافات نمایش داده می شود.
  • تماشای مشترک برنامه ها: همراه کودک کارتون ببینید و درباره رفتار شخصیت ها و پیامدهای اعمال آن ها صحبت کنید.
  • توضیح تفاوت خیال و واقعیت: به کودک کمک کنید متوجه شود رفتارهای خطرناک در دنیای واقعی چه پیامدهایی دارند و نباید آن ها را تقلید کند.
  • توجه به واکنش های کودک: اگر پس از تماشای یک برنامه، کودک دچار کابوس، ترس یا رفتارهای پرخاشگرانه شد، محتوای مورد نظر را دوباره بررسی کنید.
  • جایگزین کردن فعالیت های سالم: بازی های گروهی، کتاب خواندن، فعالیت های خلاقانه و تعامل با همسالان را در برنامه روزانه کودک قرار دهید.

جمع بندی

کودکان فقط داستان کارتون ها را تماشا نمی کنند؛ آن ها از رفتار شخصیت ها، شیوه برخورد با مشکلات و واکنش افراد به یکدیگر نیز الگو می گیرند. پژوهش دانشگاه مونترال نشان می دهد که مواجهه با محتوای خشونت آمیز در سال های پیش دبستانی می تواند با افزایش برخی رفتارهای پرخاشگرانه و ضداجتماعی در دوران نوجوانی ارتباط داشته باشد.

البته هیچ کارتون یا برنامه تلویزیونی به تنهایی سرنوشت رفتاری یک کودک را تعیین نمی کند. محیط خانواده، روابط اجتماعی، ویژگی های فردی و شیوه تربیت نیز در شکل گیری رفتار کودکان نقش دارند. بنابراین، هدف والدین نباید حذف کامل سرگرمی های تصویری باشد؛ بلکه باید به انتخاب محتوای مناسب، آموزش مهارت های هیجانی و ایجاد فرصت هایی برای یادگیری همدلی و حل مسالمت آمیز تعارض ها توجه کنند.

نظرات کاربران

  •  چنانچه دیدگاهی توهین آمیز باشد و متوجه نویسندگان و سایر کاربران باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه دیدگاه شما جنبه ی تبلیغاتی داشته باشد تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه از لینک سایر وبسایت ها و یا وبسایت خود در دیدگاه استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  •  چنانچه در دیدگاه خود از شماره تماس، ایمیل و آیدی تلگرام استفاده کرده باشید تایید نخواهد شد.
  • چنانچه دیدگاهی بی ارتباط با موضوع آموزش مطرح شود تایید نخواهد شد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیشتر بخوانید